نگاه نزدیک

نیاز دوران پسـاتحـریم فراتر از تعامل صرف است

این روزها همه‌جا صحبت از توافق هسته‌ای و لغو تحریم‌ها است. تجزیه و تحلیل توافق، تلاش برای پیش‌بینی دست‌آوردها و تبعات آن، ارائه راهبردهای سیاسی و اقتصادی و جانمایی اقتصاد در شرایط پساتحریم از مهم‌ترین مسائلی است که در حال حاضر توسط صاحب‌نظران مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. نکته‌ای که باید بدان توجه نمود […]

نگاه نزدیک

برجام فرصتی برای احیای صنعت به‌کمارفته نفت

دوران ۸ ساله دولت‌هاي نهم و دهم از دو ويژگي مهم در حوزه انرژي (و بلکه در سطح ملي) برخوردار است اول: درآمدهاي نجومي حاصل از فروش نفت کارشناسان حوزه انرژي، درآمد حاصل از فروش نفت خام در دوران رياست‌جمهوري آقاي احمدي‌نژاد ( ۹۲-۱۳۸۴) را بيش از ۵۵۰ ميليارد دلار را تخمين زده‌اند. اين در […]

نگاه نزدیک

آینده بخش انرژی ایران در دوران پساتحریم

گاز ایران در پساتحریم؛ گزینه‌ها و اولویت‌ها با نگاهی به سیاست‌های جدید ایران در حوزه انرژی و مقایسه آن با سیاست‌های پیش از اعمال تحریم‌ها و حتی سیاست‌های اتخاذ شده در دوره پیشین وزارت زنگنه، درمی‌یابیم که ایران در پی ایجاد یک تحول اساسی و همه‌جانبه در این حوزه است. یکی از مهمترین تغییراتی که […]

نگاه نزدیک

توسعه پتروشیمی با مانع برخورد کرده است

حضور مهندس عباس شعری مقدم در صنعت پتروشیمی کشور، قدمتی به اندازه خود این صنعت دارد. وی هم تمام مراحل مدیریتی در این صنعت را طی کرده و هم تمام مراحل رشد و توسعه این صنعت را از نزدیک تجربه کرده است. شعری مقدم به مسائل پیش روی توسعه صنعت پتروشیمی اشراف کامل دارد و برای حل این مسائل نیز راه حل های قابل توجهی ارائه می دهد.

نگاه نزدیک

ایران و روسیه در دوران پساتحریم

منطقه خاورمیانه به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی و دارا بودن ذخایر عظیم فسیلی که موردنیاز کشورهای صنعتی است، همواره موردتوجه قدرت‌های بزرگ جهان بوده است. ابرقدرت‌ها در راستای نیل به اهداف و تأمین منافع ملی خود، تاکنون راهبردهای متعددی را در این منطقه به اجرا گذاشته‌اند. به دنبال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، ایالات‌متحده به‌منظور پر کردن خلأ به وجود آمده و تثبیت هژمونی خود در سطح جهانی، راهبرد نظم نوین جهانی را مطرح کرد. درواقع، خاورمیانه ازجمله مناطقی بوده است که همواره موردتوجه سیاست‌مداران آمریکایی بوده و برای تداوم سلطه ایالات‌متحده بر اقتصاد و سیاست بین‌المللی، اهمیت اساسی داشته است.

نگاه نزدیک

ضرورت خصوصی سازی شرکت ملی نفت

محمد پارسا یکی از فعالین باسابقه بخش خصوصی در صنعت برق است. با وی که در حال حاضر ریاست هیأت مدیره فدراسیون صادرات انرژی و صنایع وابسته را بر عهده دارد، در مورد شرایط حاکم بر اقتصاد کشور و بخش انرژی به گفتگو نشستیم. پارسا معتقد است که دولت‌ها یکی پس از دیگری، رانت ارز ارزان به شرکت‌های خارجی داده‌اند و این باعث شده است تا کشور به دروازه ورود کالاهای خارجی تبدیل شده و تولیدکننده‌های داخلی هرچه بیشتر نحیف شوند.

نگاه نزدیک

وقتی سنت و مدرنیته در آبادان به هم گره خوردند

عموم مردم ایران به شوخی و طنز، آبادانی ها را با عینک ریبون، دمپایی بندانگشتی و لاف زدن می شناسند. اما آبادانی ها، خود را با نام ها و محله هایی می شناسند که صنعت نفت، نقشی تعیین کننده در شکل گیری آن ها داشته است: محله هایی مانند بوارده، بریم، احمدآباد، جمشیدآباد، کوانزا، ذوالفقاری، خیابان عروسی و چیزهای دیگری چون جزیره مینو، بازارکویتی ها، فرودگاه، رادیو نفت ملی، دانشکده نفت آبادان، باشگاه صنعت نفت آبادان و پیراهن زرد رنگش و از همه مهم تر، پالایشگاه نفت آبادان.

نگاه نزدیک

آیا منابع گازی بحران قبرس را پایان می دهد؟

معضل وحدت در قبرس زخمی دیرین بر پیکرة سیاست خارجی یونان، ترکیه و اخیراً اتحادیة اروپاست. از زمان پیوستن قبرس جنوبی یونانی نشین به اتحادیة اروپا در سال ۲۰۰۵ تلاش ها برای اتحاد سیاسی بخش شمالی ترک نشین و بخش جنوبی یونانی نشین بیشتر از هر زمان دیگری تشدید شده است.

نگاه نزدیک

نقد سیاست های اجتماعی نفت

دکتر سید امیر طالبیان، مشاور اجتماعی وزیر نفت است و سوابق علمی و تجربی گسترده ای در زمینه توسعه اجتماعی دارد. طالبیان معتقد است که بعد از انقلاب نگاه یک جانبه و اقتصادی بر توسعه حاکم بود و این امر پیامدهای منفی اجتماعی و زیست محیطی را به همراه داشت. از نظر وی، بعد از انقلاب تعارض بین شهرک های نفتی توسعه یافته و شهرهای بومی توسعه نیافته افزایش یافت. طالبیان می گوید نفت در یکی دو دهه گذشته توجهی به اجتماع محلی و کارکنان خود نکرده است و کارهای انجام شده به صورت پراکنده بوده و در چارچوب یک سیاست اجتماعی طرح ریزی نشده است. می توان گفت که صنعت نفت باب ورود سبک زندگی و تنوع فرهنگی و اجتماعی در ایران بوده است به ویژه در شهرهای نفتی مثل آبادان. آبادان باب ورود پدیده های مدرن در کشور می شود. در واقع صنعت نفت یک شهر مدرن می سازد به نام آبادان با این نگاه که این شهر الگویی مدرن باشد برای دیگر شهرهای ایران.

نگاه نزدیک

گرفتار پارادایم های شکست خورده هستیم

غلامحسین حسنتاش یکی از شناخته شده ترین تحلیل گران حوزه انرژی کشور است. وی معتقد است که میادین نفت و گاز کشور تفاوت های بسیاری با هم دارند و نمی توان عملیات اکتشاف، توسعه یا افزایش ضریب بازیافت را در آن ها با استفاده از یک مدل واحد قراردادی انجام داد. وی بر این نظر است رها کردن مسائلی از قبیل افزایش بهره وری و بسیج تمامی امکانات در پشتِ بخشِ استخراجی، چسبیدن به پارادایم های شکست خورده است. حسنتاش می گوید انتقال تکنولوژی با دستورات قراردادی صورت نمی گیرد بلکه باید ابتدا پیش نیازهای واقعی با برنامه ریزی درست فراهم شود. وی می گوید همچنان در رابطه با قراردادهای جدید نفتی ابهامات بسیاری وجود دارد و پیشنهاد می کند که که وزارت نفت لایه نفتی پارس جنوبی را به شرکت های خارجی واگذار کند تا مسائل و مشکلات احتمالی این قراردادها هرچه زودتر آشکار شود.

نگاه نزدیک

جهان درباره کاهش قیمت نفت چگونه فکر می کند؟

قیمت بالای نفت حالا دیگر به تجربه ای تاریخی تبدیل شده است. یک و نیم سال گذشته چنان به شرکت‌های نفتی و از آن مهم تر کشورهای تولیدکننده نفت فشار آورده است که گویی از آخرین باری که قیمت ها بالا بوده اند، چندین سال یا دهه می گذرد. اکنون با توجه به این که نگرانی ها نسبت به وضع اقتصاد چین باعث وارد آمدن فشار رکودی به قیمت ها شده است و از آن گذشته ورود نفت ایران به بازارها نیز مشکل مازاد عرضه را تشدید می کند، می توان قیمت بالای نفت را متعلق به عصر طلایی نفت دانست؛ عصر طلایی ای که تا اطلاع ثانوی به سر آمده است و اصلاً مشخصاً نیست چه زمانی رجعتِ دوباره خواهد داشت.

نگاه نزدیک

صنعت نفت نتوانسته برای کارکنان خود، هویت شهری ایجاد کند

سید امیر طالبیان، مشاور اجتماعی وزیر نفت در مصاحبه ای عنوان کرده است که سیاست اجتماعی صنعت نفت قبل از انقلاب در مورد کارکنان و جامعه محلی، ایجاد شهر جدید و هویت شهری مبتنی بر آن بوده است و آبادان نمونه این سیاست است. از طرف دیگر به اعتقاد طالبیان بعد از انقلاب، سیاست شهرسازی و ایجاد هویت شهری کنار گذاشته می شود و مناطق عملیاتی نفت و گاز و پتروشیمی بیشتر مبتنی بر شهرک سازی و جداسازی از اجتماعات محلی استوار می شود. نتیجه این سیاست، عدم شکل گیری هویت شهری در کارکنان ساکن نفت در مناطق جنوبی ایران در خوزستان و بوشهر بوده است.

نگاه نزدیک

مجلس ساختار انرژی کشور را منسجم کند

ایرج مهرآزما یکی از کارشناسانی است که مطالعات مبسوطی در مورد بودجه، نفت و برنامه های توسعه بعد از انقلاب انجام داده است. با وی در مورد چالش های بخش انرژی کشور و مواردی که مجلس دهم باید در اولویت کاری خود قرار دهد، گفتگو کردیم. از نظر مهرآزما، ساختار نظام انرژی کشور معیوب است و در این ساختار سیاست گذاری جامع وجود ندارد؛ به همین دلیل است که وی بر ادغام وزارت نفت و نیرو و تشکیل وزارت انرژی اصرار می ورزد. وی انتقادات صریحی نیز به رویه برنامه نویسی در کشور وارد می کند و اعتقاد دارد که برنامه های توسعه بعد از انقلاب، تنها نام برنامه توسعه را یدک می کشیده اند.

نگاه نزدیک

در مناطق نفت خیز شکاف اجتماعی شدیدی وجود دارد

مهندس علی یزدانی بعد از ۷ سال مدیرعاملی سازمان منطقه ویزه اقتصادی پتروشیمی در ماهشهر و بعد از ۱۷ سال مدیریت در واحدهای عملیاتی شرکت های مختلف صنعت نفت از اویل سال جاری به ستاد شرکت ملی صنایع پتروشیمی فراخوانده شده است. در سوابق کاری یزدانی، مدیرعاملی شرکت پایانه ها و مخازن پتروشیمی، مدیرعاملی شرکت عملیات غیرصنعتی پتروشیمی ماهشهر و مدیرعاملی شرکت حمل و نقل پتروشیمی ایران نیز دیده می شود. وی هم چنین در کارنامه خود عضویت در هیأت مدیره شرکت بازرکانی پتروشیمی ایران، عضویت در هیأت مدیره پتروشیمی مارون، عضویت در هیأت مدیره پتروشیمی فجر و عضویت در هیأت مدیره شرکت های ایران گاز و پرسیگاز را هم داشته است.

نگاه نزدیک

کاسبان تحریم صحنه را ترک نمی کنند

پیش از کشف نفت در کشورهای توسعه نیافته، اندیشمندان بر این باور بودند که مشکل عدم توسعه در این قبیل جوامع، غیبت سرمایه است (نظریه فشار بزرگ). از این رو، به نظر می رسید کشف نفت در این کشورها می تواند مشکل کمبود سرمایه و در نتیجه توسعه نیافتگی را حل کند.