جلال حیران نیا

مصاحبه اختصاصي با "مارک فيتزپاتريک" مدير گروه خلع سلاح مرکز مطالعات استراتژيک بين المللي


 

پيش بيني شما از مذاکرات آينده ميان ايران و گروه 1+5 چيست؟

در خصوص اين موضوع در نشست "گفتگوي منامه" صحبت کرده ام. يکي از دلايلي که باعث شد مذاکرات در 24 نوامبر تمديد شود اين بود که ايران بر برنامه غني سازي خود پافشاري کرد.

طرف مقابل اينگونه مطرح مي کند که اين برنامه غني سازي با نيازهاي عملي ايران تناسبي ندارد چراکه روسيه پذيرفته است سوخت اورانيوم غني شده را براي تمام رآکتورها در زماني که فعال هستند به ايران بفروشد.

اگرچه دستيابي تکنيکي ايران به غني سازي افتخاري براي اين کشور است اما غني سازي مي تواند داراي ابعاد غير نظامي نيز باشد و در خدمت اين اهداف نيز قرار بگيرد.

بر اين اساس آنچه طرف مقابل در مذاکرات آينده دنبال مي کند اين است که ايران تا چه حد از غني سازي صرفنظر خواهد کرد. در واقع مذاکرات آينده به اين خواست ايران بستگي دارد.

من باور دارم رئيس جمهور حسن روحاني مي خواهد که به توافقي دست يابد و مي خواهد که تحريمها رفع شوند تا فشار ناشي از آنها بر اقتصاد را بردارد و به ايران اجازه بدهد روابط عادي با کشورهاي ديگر دنيا داشته باشد.

 

آيا توافق هسته اي ايران و گروه 1+5 مي تواند زمينه ساز حل ساير مسائل ايران و غرب باشد؟

توافق هسته اي ميان ايران و غرب اين اجازه را مي دهد که دو طرف در خصوص ساير مسائلي که در مورد آنها با يکديگر نگراني دارند به بحث و گفتگو بپردازند. براي نمونه موضوع داعش موضوعي است که ايران و غرب در مورد آن نگراني دارند که مي توانند در مورد آن با هم گفتگو و همکاري کنند.

همچنين موضوع قاچاق مواد مخدر از نگراني ايران و غرب است که مي توانند در مورد آن با يکديگر بحث و گفتگو و نهايتاً همکاري کنند.

همچنين بحث ثبات در افغانستان نگراني هاي مشترک دوجانبه ايران و غرب است که دو طرف مي توانند در خصوص آن با هم گفتگو و همکاري کنند.

آيا با کنترل سناي آمريکا توسط جمهوري خواهان ممکن است تغييري در روند مذاکرات ايران و گروه 1+5 به وجود آيد؟ به عبارت ديگر آيا ممکن است سنا مذاکرات را با شکست مواجه سازد؟

حزب جمهوري خواه آمريکا در انتخابات ميان دوره اي در ماه نوامبر توانست اکثريت سنا آمريکا را به دست آورد. اين پيروزي براي ايران از اين جهت اهميت داشت که با گروه 1+5 قبل از آغاز سال جديد ميلادي که سناي جديد کار خود را شروع مي کند به توافقي دست يابد.

از آنجا که تغييرات در ژانويه اتفاق مي افتد از اين رو بعيد است که دو مجلس تشکيل دهنده کنگره يعني مجلس نمايندگان و سنا بخواهند تحريمهاي جديدي را عليه ايران تصويب کنند.

 

اگر کنگره در حين مذاکرات تحريم هايي را وضع کند که به معناي شکست توافق ژنو خواهد بود آيا رئيس جمهوري آمريکا آنرا وتو خواهد کرد؟

اگر در حين انجام مذاکرات ميان ايران و گروه 1+5 چنين تحريمهايي از سوي کنگره وضع شوند بدون شک توسط رئيس جمهوري آمريکا آقاي اوباما وتو خواهد شد. اما ممکن است که جمهوري خواهان بتوانند رأي برخي اعضاي دموکرات را نيز با خود همراه سازند و بتوانند با دو سوم آراء تحريمها را تصويب کنند که در اين صورت اوباما نمي تواند آنرا وتو کند.

آيا اين اقدام که کنگره آمريکا بخواهد مصوبه اي را وضع کند که رئيس جمهوري اين کشور نتواند آنرا وتو کند داراي سابقه در تاريخ کنگره آمريکا هست؟

چنين اقدامي توسط کنگره که مصوبه اي را تصويب کند که رئيس جمهوري نتواند آنرا وتو کند تنها يکبار در تاريخ ايالات متحده آمريکا و آن هم در زمان وضع تحريمها عليه آفريقاي جنوبي رخ داده است.

بر اين اساس انجام اين عمل ساده و آسان نيست. با توجه به ترديدهايي که در خصوص برنامه هسته اي ايران در کنگره وجود دارد انجام چنين امري محتمل و ممکن است. اين اقدام زماني توسط کنگره قابل تصورتر و محتمل تر است که پيشرفت قابل ملاحظه اي براي رسيدن به يک توافق هسته اي حاصل نشود.

 

اما اگر پيشرفتي در مذاکرات حاصل شود آيا باز کنگره اصراري براي به شکست کشاندن مذاکرات دارد؟

اگر پيشرفتي در مذاکرات ميان ايران و گروه 1+5 حاصل شود در اين صورت اعضاي کنگره بعيد است که تحريم جديدي را عليه ايران وضع کنند. وقتي توافق خوبي حاصل شود در اين صورت اوباما قادر خواهد بود که هم حزبي هاي خود را قانع کند که "توافق خوبي" را با ايران انجام داده است.

بر همين اساس است که اوباما تأکيد مي کند هرگونه توافقي بايد تمام راهها و مسيرهاي رسيدن ايران به سلاح هسته اي را ببندد.

دیدگاه ها و نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>