عينيتِ شکست و ذهينتِ پيروزي

پروژهي آمريکا يعني تغيير رژيمهاي مخالف در خاورميانه صراحتاً شکست خورده است. مسئلهي هسته اي ايران نيز در انزوا و عدم پيوند با استراتژي کلي آمريکا در خاورميانه مطرح نشده است و شکست آمريکا در افغانستان، عراق و سوريه ميتواند به معناي شکست در ايران نيز باشد. اما اين مطلب که آيا اين شکست (در آيندهي نزديک) توسط واشنگتن پذيرفته ميشود يا خير چندان مشخص نيست. چيزي که مشخص است، اين است که اصرار واشنگتن بر پيشبرد پروژههايي که تنها جنازهاي از آنها باقي مانده است، تنها انرژي و منابع آمريکا را تلف ميکند و مخمصهي اين کشور را بغرنجتر و پيچيدهتر ميسازد. اما اگر بر لحظهي فعلي درنگ کنيم، مشخص است که آمريکا شکست طرحهايش را نپذيرفته است. آمريکا اکنون شکستخوردهاي است که اداي فاتح را درميآورد، مغلوبي است که سياستهايش براي شرايطِ عينيِ پيروزي تدوين شده است و قدرتي در دنياي چندقطبي است که بنا به شرايط و مقتضياتِ دنياي تکقطبي رفتار ميکند. در يک کلام، در چارچوبي که برنامهي هسته اي ايران در آن به يک مسئلهي جهاني تبديل شده است، آمريکا بهلحاظ عيني شکست خورده است، اما بازنمايي اين مطلب براي آمريکا (در حال حاضر) اينچنين نيست. آمريکا به لحاظ ذهني خود را شکستخورده نميداند و هنوز (به عبث) اين اميد را براي خود قائل است تا با حرکتي جديد، ورق را برگردانده و به پيروزِ بازي تبديل شود.

با توجه به مخمصهي آمريکا، فضاي عيني براي به سرانجام رسيدن مذاکرات هسته اي و رفع تحريمهاي ايران آماده است، اما فضاي ذهني براي حصول توافق نهايي و به سرانجام رسيدنِ قطعي اين مذاکرات وجود ندارد. دقت داشته باشيد که در اينجا از حل نهايي و قطعيِ مسئلهي هسته اي حرف ميزنيم و نه از توافقات مقطعي نظير توافق ژنو. بايد عنوان کنيم که همچون گذشته امکان راهحلهاي کوتاهمدت وجود دارد، ولي اين راهحلها باعث نميشوند که ديگر چيزي به نام مسئلهي هسته اي ايران وجود نداشته باشد. لغو تحريمها، و نه کاهش يا تعليق آنها، به راهحل نهايي بستگي دارد، چيزي که بنا به ذهنيتِ آمريکا در شرايط فعلي، دستيابي به آن بعيد بهنظر ميرسد.

در واقع، اگر بخواهيم از منظر «نگرانيهاي» آمريکا به قضيه نگاه کنيم، هيچ تضميني وجود ندارد که آمريکا از «نگراني» تصنعي و سوبژکتيو خود دست بردارد .

 

ادامه اين مطلب را مي توانيد در مجله ديپلماسي انرژي مطالعه نماييد.

ادامه این نوشته را در صفحات ذیل مطالعه کنید
1 2 3 4
دیدگاه ها و نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *