مهدی عسلی مدیـرکل امـور اوپـک و روابـط با مجـامع انـرژی وزارت نفت

در هفته هاي اخير بازار شاهد روند نزولي قيمت‌هاي نفت بود. قيمت هفتگي سبد نفت خام اوپک که در هفته منتهي به هشتم ماه مه 2015 در سطح 63.75 دلار در بشکه قرار داشت در هفته منتهي به 16 اکتبر به 45.99 دلار در بشکه رسيد كه بيانگر كاهشي در حدود 18 دلار در بشکه است. در اين برهه عوامل متعددي منجر به کاهش قيمت‌ها شده‌اند که اين عوامل نقش تعيين‌كننده‌اي در تحولات اخير بازار نفت در كوتاه‌مدت داشته و خواهند داشت، مشروط بر آن‌كه تحولات ژئوپلتيك و عواميل غيربنيادين بر بازار در نظر گرفته نشود. در ذيل به بررسي اين عوامل مي‌پردازيم:

1- در حال حاضر قيمت‌هاي نفت‌خام هم‌چنان متاثر از کاهش ارزش پول ملي چين است. چين ارزش يوان را به ميزاني که در بيست سال گذشته بي‌سابقه بوده کاهش داده تا صادرات خود را افزايش دهد. تداوم اوضاع نابسامان اقتصادي چين به ويژه بعد از سقوط بازار بورس باعث شده كه احتمال تأثير منفي ضعف رشد اقتصادي چين بر تقاضاي نفت اين کشور تقويت شود. هرچند دولت براي جلوگيري از ايجاد بحران اقداماتي را انجام داده است ولي اين اقدامات كوتاه‌مدت تلقي شده و هنوز هم نگراني از سوي عاملين اقتصادي وجود دارد. از سوي ديگر به نظر مي‌رسد كه استراتژي توسعه چين تغيير يافته و لذا از اين پس بخش خدمات كه انرژي‌بري كمتري دارد به عنوان موتور محركه اقتصاد چين عمل مي‌كند و رشد بخش صنعت كه تقاضا براي انرژي و ساير فلزات را ايجاد مي‌كند، محدودتر خواهد شد. كه اين تغيير استراتژي مي‌تواند رشد تقاضاي نفت در بازار را محدود كند.


پيش‌بيني توليد نفت در آمريكا

پيش‌بيني توليد نفت در آمريكا


2- مازاد عرضه نفت‌ در بازار طي سه ماهه دوم سال 2015 به 2.87 ميليون بشکه در روز رسيد و پيش‌بيني مي‌شود كه در نيمه دوم سال نيز در سطحي بيش از 1 ميليون بشکه در روز قرار گيرد.

3- وضعيت بازارهاي بورس كانتانگو يا پيش‌بهين است ولي سطح قيمت‌ها با توجه به تحولات اخير در بازار كاهش يافته و نشان مي‌دهد كه رشد قيمت در ماه‌هاي آتي قابل توجه نخواهد بود.

4- بهره‌برداري ازظرفيت پالايشگاه‌هاي آمريكا نيز 1 درصد کاهش نشان مي‌داد که درحقيقت بيانگر کاهش تقاضا براي نفت خام و افزايش سطح ذخيره‌سازي‌ها است. باتوجه به پايان فصل رانندگي دراين کشور تقاضا براي بنزين به شدت کاهش خواهديافت. لذا، در ماه‌هاي آتي تقاضا براي سوخت‌هاي ميان‌تقطير به ويژه سوخت حرارتي که براي گرمايش مورد نياز است، تعيين‌كننده خواهد بود.

5- بر اساس آخرين آمار موجود، مجموع ذخيره‌ساز‌ي‌هاي تجاري و استراتژيک درکشورهاي عضو OECD مي‌تواند 97 روز ازمصرف اين کشورها را پوشش دهد. اين حجم نفت‌ خام ذخيره شده کاملاً بي‌سابقه است. حتي برخي ازتحليلگران احتمال مي‌دهند كه تاپايان سال ممکن است تأسيسات و مخازن ذخيره ‌سازي درجهان به حداكثر ظرفيت برسد و جايي براي مازاد عرضه نفت باقي نماند.


رشد توليد كشورهاي غيراوپك

رشد توليد كشورهاي غيراوپك


7- کشورهاي عضو اوپک توليد خود را به طور بي‌سابقه‌اي افزايش داده‌اند. براساس گزارش منابع ثانويه توليد اعضاي اوپک در ماه ژوئيه بالغ بر 513/31 ميليون بشکه بوده است که 1.513 ميليون بشکه فراتر از سقف توليد توافق‌شده است.

8- بررسي‌ها نشان مي‌دهد که تعداد دکل‌هاي حفاري به ويژه در آمريکا کاهش يافته ولي اثر آن بر توليد نفت شيل در آمريكا قابل توجه نبوده و روند صعودي توليد تا نيمه اول سال 2015 تداوم يافته است. البته در هفته گذشته اداره اطلاعات انرژي آمريكا (EIA) پيش‌بيني نمود كه توليد نفت شيل در ماه سپتامبر به 5.27 ميليون بشكه در روز خواهد رسيد كه 93 هزار بشكه در روز كمتر از توليد ماه اوت خواهد بود.


پيش‌بيني عرضه و تقاضاي نفت در سال 2016

پيش‌بيني عرضه و تقاضاي نفت در سال 2016


9- بر اساس برآورد IEA توليد غيراوپك در سال 2014 حدود 2.3 ميليون بشكه در روز رشد داشت كه در سال 2015 به 1.4 ميليون بشكه در روز محدود خواهد شد كه بيشترين ميزان رشد نيز متعلق به آمريكا است. توليد غيراوپك در سال 2016 نيز تقريباً ثابت خواهد ماند و تغييري را نسبت به سال 2015 مشاهده نخواهد كرد.

10- به دليل وفور نفت در بازار و افزايش توليد اوپك به ميزاني بيش از تقاضا براي نفت آن، تراز عرضه و تقاضا مثبت شده و لذا همواره بر سطح ذخيره‌سازي‌ها افزوده شده است. پيش‌بيني براي سال 2016 نيز حاكي از آن است كه اين روند تداوم مي‌يابد. در صورتي‌ كه ايران نيز از ابتداي سال 500 هزار بشكه در روز توليد خود را افزايش داده و شش ماه بعد نيز آن را به سطح يك ميليون بشكه در روز برساند مازاد عرضه نفت در سال 2016 ميلادي به حدود 2.13 ميليون بشکه در روز خواهد رسيد.

برآورد EIA از قيمت نفت برنت حاكي است كه در سال‌هاي 2015 و 2016 به ترتيب بالغ بر 54 و 59 دلار در هر بشكه باشد كه در مقايسه با تخمين قبلي اين سازمان 8 دلار كاهش يافته است. در سال 2016 در بازار نفت عدم‌اطمينان‌هايي در مورد نحوه بازگشت ايران به بازار، رشد تقاضاي نفت و هم‌چنين عكس‌العمل غيراوپكي‌ها به قيمت‌‌هاي پايين نفت وجود دارد. ضمن آن‌كه احتمال كاهش تقاضاي پالايشگاه‌ها به دليل تعميرات فصلي در پاييز نيز سبب فشار بيشتر بر قيمت‌ها خواهد شد. هم‌چنين به دليل رسيدن به انتهاي سال مالي بسياري از شركت‌ها در پايان سال براي پرداخت ماليات كمتر، بخشي از ذخاير نفت و فرآورده خود را به بازار سرازير مي‌كنند و در نتيجه شرايط بازار نفت را سخت‌تر مي‌شود. در پايان بايد گفت كه وضعيت جاري بازار كه بيانگر مازاد عرضه، كاهش هزينه‌هاي توليد نفت شيل و سوخت‌هاي جايگزين و شرايط نامطلوب اقتصادي در چين كه سبب شده برخي از تحليل‌گران در مورد سرايت آن به ساير كشورها ابراز نگراني كنند، اين باور را در بازار نفت به وجود آورده که ممکن است تا قبل از پايان سال قيمت‌هاي نفت تحت فشار و ضعيف باقي بماند و حتي در برخي از مقاطع نيز به کمتر از 40 دلار در هر بشکه کاهش يابد. البته پيش‌بيني در مورد كاهش عرضه غيراوپك و افزايش تقاضا سبب شده كه روند افزايشي قيمت شكل گيرد ولي آن‌چه اهميت دارد سطح اين قيمت‌ها است كه بيش از 60 دلار بشكه را نشان نمي‌دهد.


 تراز عرضه و تقاضا در سال‌هاي 2015 و 2016

تراز عرضه و تقاضا در سال‌هاي 2015 و 2016

دیدگاه ها و نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>