مصاحبه با نورالدین شهنازی زاده؛ مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره شرکت مهندسی و توسعه نفت

شرکت مهندسي و توسعه نفت (متن)، از جمله شرکت هاي تابعه شرکت ملي نفت ايران و در واقع بازوي توسعه اي آن به شمار مي رود. در طول دو دهه اي که از تأسيس متن مي گذرد، پروژه هاي متعددي در خشکي و دريا به اجرا و بهره برداري رسيده و انتظار مي رود بخش مهمي از قراردادهاي آتي نفتي کشور که در قالب IPC منعقد خواهد شد، توسط اين شرکت اجرايي شوند. براي آگاهي از آخرين وضعيت طرح هاي جاري و عملکرد چهارساله شرکت متن، پاي گفتگو با مديرعامل اين شرکت نشستيم. مهندس شهنازي زاده که روزگاري مديريت دو پالايشگاه کشور و بعدتر معاونت وزير نفت را بر عهده داشت، امروز يک سالگي مديريت خود در متن را تجربه مي کند، جايي که برايمان از آينده پروژه هاي جاري و آتي اين شرکت سخن گفت.

به عنوان سؤال نخست بفرماييد چه چشم اندازي براي انعقاد قراردادهاي جديد نفتي با شرکت هاي متقاضي درخصوص ميادين در اختيار شرکت متن مي بينيد؟

در قراردادهاي IPC اکنون در آغاز کار هستيم، به عنوان نمونه اين مسئله از ميدان آزادگان آغاز شده است و البته ميادين ديگري که در اين قالب توسعه خواهند يافت، هم مشخص شده اند. قبل از ورود به فاز قرارداد، در جهت کسب اطلاعات لازم براي تهيه چهارچوب کار، تفاهم نامه هايي با برخي شرکت هاي بين المللي بنا به درخواست خود آن ها، امضا کرديم. در قالب اين قراردادهاي محرمانگي، تبادل اطلاعات لازم بين ما و متقاضيان صورت گرفته است. برخي شرکت ها مانند توتال، پتروناس اين کار را انجام داده و برخي همچون شل اين موضوع در جريان است. پس از اتمام اين مرحله، با اتکا به اطلاعات بدست آمده شرح کار تکميل خواهد شد و طي مناقصه از ميان شرکت هاي متقاضي و صاحب صلاحيت مجري گزينش خواهد شد. در واقع ما در ابتدا از شرکت هاي ذي صلاح دعوت کرديم تا آمادگي خود را ظرف يک هفته براي همکاري اعلام کنند و شرکت هايي که اعلام آمادگي نمايند، وارد مرحله پيشنهادگيري و ارزيابي خواهند شد و سپس در قالب مناقصه، شرکت يا شرکت هايي مثلاً در قالب کنسرسيوم ـ براي اجرا انتخاب خواهند شد.

به شرکت پتروناس اشاره کرديد که اتفاقاً در برخي ميادين مشترک ما به عنوان شرکت مجري در توسعة ميدان همسايگان هم حضور دارد. چه ساز و کاري براي حفظ محرمانگي اطلاعات در اين گونه موارد پيش بيني شده است.

قاعدتاً در قالب قرارداد محرمانگي، تمام موارد و محدوديت ها پيش بيني شده و طرف هاي خارجي را متعهد به حفظ اسرار مي نماييم. لازم است اشاره کنم که شرکت هاي ايراني هم در خصوص توسعة آزادگان متقاضي شده اند، مثل شرکت پرشيا که تفاهم نامة محرمانگي امضا کرده است.

مبناي انتخاب شرکت هاي خارجي که براي آن ها دعوتنامه ارسال کرديد چه بود؟

چون اين قرارداد زمينه هاي قبلي داشته، ما تلاش کرديم از شرکتهاي نفتي بين المللي بنام و با درنظر گرفتن ابراز تمايل شان براي توسعه ميادين نفتي، آن ها را انتخاب کنيم. ضمن اينکه صاحب فناوري بودن هم عامل مهمي در انتخاب آن ها بوده است، تا بتوانيم ضريب افزايش برداشت با اتکاء به استفاده از فناوري روز را هم مدنظر داشته باشيم.

و در اين راه بازخورد مناسب هم از شرکت هاي خارجي داشتيد؟ به خصوص آيا شرکت هايي که خود رأساً اعلام تمايل نکرده بودند و شما آن ها را دعوت کرديد؟

بله، تا امروز فضاي مناسب براي حضور اين شرکت ها داشتيم. البته هنوز هم زمان هست که ساير شرکت ها اضافه شوند.

از شرکت اني ايتاليا به عنوان يکي از گزينه هاي محتمل در توسعة آزادگان اسم برده مي شود. آيا اين شرکت تاکنون به جريان مذاکرات رسماً پيوسته است؟

بله براي اين شرکت دعوتنامه داده ايم و آن ها هم ابراز تمايل داشته اند. البته براي ما شرکت هاي مختلف تفاوتي ندارند و اين شرکت ها بايد قرارداد محرمانگي را در زمان اخذ اسناد مناقصه امضا نمايند و به آن متعهد بمانند.

آقاي مهندس، ميدان آزادگان همواره با حضور شرکت هاي چيني گره خورده است، آيا شروع روند واگذاري آزادگان جنوبي به معناي خروج احتمالي چيني ها از آزادگان شمالي در آينده خواهد بود؟

البته اکنون برنامه اي براي اين مسئله نداريم و دليلي هم وجود ندارد. اکنون هم از سي ان پي سي دعوت شده که در طرح توسعه آزادگان حضور يابد. در آزادگان جنوبي البته مسائلي در گذشته بوده که مرتفع شده و آن ها هم پس از خروج از ميدان اکنون ادعايي ندارند. لازم است اشاره کنم که قرارداد جديد آزادگان يکپارچه خواهد بود. يعني آزادگان شمالي و جنوبي ديگر مطرح نخواهد بود.

از آن جا که سياست دولت همراهي با کشورهايي که در دورة تحريم با ايران کار کرده اند اعلام شده، آيا سياست ترجيحي خاصي براي چيني ها درخصوص ميدان آزادگان وجود خواهد داشت؟

هدف ما به عنوان متولي کار، برداشت حداکثري از ميدان هست. پس مهم نيست که چه شرکت خاصي مجري خواهد بود. ملاک ما کارايي مجري در کاهش هزينه ها در عين افزايش حداکثري برداشت صيانتي خواهد بود. چيني ها هم قطعاً در همين چهارچوب و معيار ارزيابي خواهند شد. کما اينکه اشاره کردم سي ان پي سي متقاضي آزادگان شده و سينوپک هم براي يادآورن ابراز تمايل کرده است.

اشاره به يادآوران داشتيد، ممکن است بفرماييد که فاز دوم توسعة اين ميدان در چه مرحله اي است؟

فاز دوم اين ميدان جزء ميدان هايي است که در قالب IPC توسعه خواهد يافت، پس آماده سازي مدارک مناقصه و شناسايي شرکت هاي ذي صلاح در دست اجرا است و اميدواريم به زودي با هدف افزايش ۸۵ هزار شبکة توليد، توسعة ميدان يادآوران آغاز شود و حتي ممکن است با اجراي اين طرح، توليد ميدان به ۲۱۰ ميليون بشکه در روز برسد.

شرکت نفت و گاز پرشيا به عنوان يکي از زيرمجموعه هاي ستاد اجرايي فرمان امام متقاضي توسعة ميدان ياران شمالي شده است. وضعيت اين قرارداد اکنون در چه مرحله اي است؟

هدف گذاري ما توليد ۳۰ هزار شبکه اي بود که خوشبختانه به اين هدف رسيديم و براي ياران جنوبي هدف گذاري توليد زودهنگام ۱۰ هزار شبکه و در مرحلة بعد افزايش تا ۲۵ هزار شبکه داريم. سرماية توسعة ياران جنوبي از صندوق توسعة ملي جذب شده و اميدواريم هدف ۲۵ هزار شبکه اي هم تا پايان سال محقق شود. البته ظرفيت اين ميدان بيش از اين هست و بنا داريم با اتکا به فناوري هاي جديد، حفر چاه هاي توصيفي در مرز ميدان شمالي و جنوبي و استفاده از روش هاي IOR و EOR برداشت بهينه را از اين ميدان در قالب HOA داشته باشيم و با شرکت پرشيا HOA امضا شده و در مرحله مذاکرات تکميلي هستيم. بدين ترتيب تصور مي کنم ما ميدان را با ۴۰ هزار شبکة توليد تحويل اين شرکت خواهيم داد و رسيدن به هدف ۵۰ هزار شبکه اي بر عهدة آن ها خواهد بود.

تأکيد شما بر فناوري در اين ميدان، آيا بدان معناست که پرشيا بايد در قالب IPC يک شريک خارجي داشته باشد؟

از آن جا که در HOA شرايطي ذکرشده دال بر افزايش و نگهداشت توليد با اتکا به روش هاي IOR و EOR هست راه ناگزير پرشيا همين استفاده از توان شرکت هاي خارجي است، و در اين راستا اين شرکت هم در نظر دارد توافق نامه ها و قراردادهايي را با شرکت هاي مطرح خارجي امضا کند. البته نام اين شرکت خارجي نهايي نشده است.

آقاي مهندس، اگر نگاهي به عرصة بين الملل داشته باشيم، آيا اين نگراني از سمت متن وجود ندارد که با تغيير دولت در ايالات متحده حضور شرکت هاي مطرح خارجي در ايران تحت تأثير قرار بگيرد؟

در اين خصوص بسياري موارد پيش بيني پذير نيست، اما ما خودمان را وابسته به حضور شرکت هاي خارجي نخواهيم کرد. شرکت هاي مجري طوري انتخاب شده اند که درصورت عدم حضور گزينة اول، گزينه هاي جايگزين وجود دارند که از آن ها استفاده خواهيم کرد.

يکي از مياديني که سال گذشته نام آن در قالب طرح توسعة زودهنگام مطرح شد، ميدان آذر بود. چشم انداز توليد اين ميدان اکنون چگونه است و لطفاً بفرماييد که آيا برنامه اي براي حضور مجدد روس ها در اين ميدان و موارد مشابه آن وجود وجود دارد؟

پيش بيني ما توليد ۶۵ هزارشبکه اي است، و شرکت سروک آذر، از مجموعه شرکت هاي وابسته به صندوق بازنشستگي نفت اين کار را شروع کرده و تلاش کرديم به تدريج با در مدار قرار گرفتن چاه ها در قالب طرح برداشت زودهنگام به سمت اين ميزان توليد حرکت کنيم. مرحلة اول اين طرح توليد ۱۵ هزار شبکه در اسفند سال گذشته محقق شد و ۱۵ هزار شبکة ديگر هم اخيراً وارد مدار شده است. پروژة ديگري با عنوان آذر ۲ با هدف دستيابي به توليد ۱۱۰ هزار شبکه در روز که در قالب اجرا خواهد شد. البته بايد اشاره کنم که اين بدان معنا نيست که براي انعقاد قرارداد آذر ۲ ما فعاليت هاي خود را متوقف کنيم بلکه ما فعاليت خود را ادامه مي دهيم و در زمان رسيدن به توافق با مجري، شرکت منتخب مسير را ادامه خواهد داد. تصور مي کنيم که روند طرح به گونه اي است که جوينت خارجي ما روس ها خواهند بود.

آقاي مهندس، تأکيد IPC بر جوينت خارجي باعث نگراني برخي شرکت هاي داخلي شده چگونه مي خواهيد اين اطمينان را به طرف هاي ايراني بدهيد که حداکثر توجه به آن ها خواهد شد؟

ما در پيش نويس قراردادها، شرکت هاي پيمانکار را موظف به استفادة حداکثري از طرف هاي ايراني کرده ايم و اين مسبوق به سابقه است و سهم شرکت هاي ايراني از تأمين تجهيزات کمتر از ۵۱٪ نخواهد بود. براي اينکه اين فقط معطوف به تجهيزات عادي نباشد و به سمت فناوري هاي برتر (هاي تِک) برود همچنين برنامه هاي حمايتي لازم را پيش بيني کرده ايم تا انتقال فناوري به داخل هم جزء ۵۱٪ مد نظر قرار گيرد. مثلاً همانطور که مي دانيد اخيرا قرارداد توليد لوله هاي CRA در کشور که در تعداد زيادي از چاه هاي حتي در پارس جنوبي هم استفاده مي شود از جمله اين موارد بوده که در قالب انتقال فناوري از خارج به داخل انجام شده و در دست اقدام است. اين قالب همکاري طبيعتاً در ساير موارد هم قابل تکرار خواهد بود.

در کنار طرح هاي نفتي نام شرکت متن در کنار طرح توسعه يک ميادين گازي هم به چشم مي خورد، چرا با گذشت زمان هنوز طرح ميدان گازي کيش به نتيجه نرسيده است؟

بله، درخصوص ميدان گازي کيش ما ورود کرديم. البته چون سرمايه گذار طرح چند بار تغيير کرد، طرح با توقف هايي روبه رو بوده و هنوز به نتيجه نرسيده، اما ما اقداماتي مثل حفاري ۱۴ حلقه چاه در فاز اول انجام داديم و مراحل نصب لوله جرياني و خطوط انتقال در قالب همين فاز در مرحله تکميل است؛ يعني خطوط انتقال به ساحل در دست اجراست که قرار است به خط لوله هفتم سراسري متصل شود. تکميل اين اقدامات را ما برعهده گرفتيم تا گاز مصرفي جزيرة کيش را بر عهده بگيريم تا مصرف سوخت مايع در نيروگاه کيش کاهش يابد. يعني ما يک طرح تکميل نشده را تغيير هدف داديم تا گاز جزيرة کيش را تأمين کنيم. اما برنامة نهايي توسعة ميدان کيش اين نيست و در قالب ۳ تا ۵ فاز انجام خواهد شد و تفاهم نامه هايي با شرکت شل يا برخي طرف هاي ايراني مثل شرکت غدير يا صانع که سرمايه گذار است امضا شده و مطالعات در دست اجراست. هر فاز اين طرح يک ميليارد فوت مکعب گاز در روز توليد خواهد شد که اين امر ۳ ميليارد دلار سرمايه نياز خواهد داشت. البته براي مصرف نهايي گاز هم گزينه هايي مطرح هست، به خصوص اکنون که کمبود گاز کشور به واسطة رشد توليد پارس جنوبي رفع شده، استحصال C۲+ يا توليد LNG جدي تر شده است. اما تصميم گيري در خصوص کاربري نهايي اين گاز بر عهده سرمايه گذار خواهد بود.

به عنوان سؤال آخر، بفرماييد که اقدامات در دست پيگيري براي آيندة شرکت متن چه رويکردي خواهد داشت؟

ما در شرکت متن به مسائل به عنوان بازوي توسعه اي شرکت ملي نفت نگاه مي کنيم، البته بخشي از طرح هاي فراساحل گازي، مثل فاز يازدهم پارس جنوبي، توسط شرکت نفت و گاز پارس دنبال مي شود، يا فعاليت بر روي بخشي از طرح هاي ميادين در حال توليد هم بر عهدة شرکت هاي بهره بردار است، مثل طرح هاي بازيابي توليد از برخي ميادين در حال توليد. پس ما وظيفة خود را در همه ميادين توليد نفت و گازي مي بينيم که در اين دو مجموعة ذکرشده قرار نمي گيرند و با اين سياست اقدامات آتي خود را ادامه خواهيم داد

دیدگاه ها و نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>